Uygulamaların Otomatik Güncellemesini Kontrol Etme
Geçen ay tarifemin veri paketini ayın 12'sinde bitirmiş buldum kendimi. Ne dizi izlemişim ne de saatlerce video akışı yapmışım; sadece telefonu bir kafede Wi-Fi sanıp cebimde taşımışım. Kontrol ettiğimde suçlu belliydi: arka planda sırayla güncellenen on beş kadar uygulama. O günden sonra play store otomatik güncelleme ayarlarını her yeni telefonda ilk on dakikada elden geçiriyorum. Aşağıda kendi düzenimi ve yol boyunca öğrendiğim küçük detayları anlatıyorum.
Otomatik güncelleme neden bu kadar veri yiyor?
Uygulama güncellemeleri artık eskisi gibi "küçük yamalar" değil. Sosyal medya, banka, harita ve oyun uygulamaları yüz megabaytları rahatça geçiyor; bazı oyunlarda tek güncelleme bir gigabaytı aşabiliyor. Telefonda kırk-elli uygulama varsa ve bunların yarısı ayda bir güncellense, farkında olmadan ciddi bir trafik oluşuyor.
Beni en çok şaşırtan şey, güncellemelerin "fark güncellemesi" olarak indirilmesine rağmen yine de kabarabilmesiydi. Google Play, mümkün olduğunda sadece değişen kısımları indiriyor ama uygulamanın içindeki kaynak dosyaları (görseller, sesler, modeller) değişmişse tüm paketi yeniden çekiyor. Yani "zaten küçüktür" diye rahatlamak yanıltıcı.
Bir de şu var: güncelleme indirilirken hem veri hem batarya harcanıyor. Telefonun sabah öğlene kadar yüzde otuz düşmesinin sebebi bazen arka planda çalışan Play Store oluyor. Batarya ömrü konusunu ayrıca ele aldığımız yazıda da benzer bir noktaya değinmiştik: arka plan aktivitesi görünmez ama etkisi büyük.
Play Store'da güncelleme ayarlarını değiştirmek
Ayarların yeri sürümden sürüme küçük farklarla değişse de mantık aynı. Kendi telefonumda şu adımları izliyorum:
- Play Store'u açıp sağ üstteki profil simgesine dokunuyorum.
- Ayarlar → Ağ tercihleri yolunu izliyorum.
- Uygulamaları otomatik güncelle seçeneğine giriyorum.
- Karşıma çıkan üç seçenekten "Yalnızca Wi-Fi üzerinden" olanı işaretliyorum.
Aynı menüde Uygulama indirme tercihi başlığı da var. Orada "Her ağ üzerinden" yerine "Yalnızca Wi-Fi üzerinden" seçilirse, elle indirdiğiniz yeni uygulamalar bile mobil veriyi kullanmıyor; Play Store size "Wi-Fi bekleniyor" diyor. Bunu bazen sinir bozucu buluyorum, o yüzden ben bu ikinciyi "her seferinde sor" durumunda tutuyorum.
Üçüncü seçenek olan "Otomatik güncelleme yok"u ise genel olarak önermiyorum. Güncellemeleri tamamen kapatmak güvenlik açıklarının aylarca telefonunuzda kalması demek. Özellikle tarayıcı, mesajlaşma ve banka uygulamalarında bu risk ciddi. Güvenlik tarafında titiz davranıyorsanız, güçlü şifre alışkanlığı kadar güncel uygulama da işin bir parçası.
Tek tek uygulama bazında kontrol
Bende asıl işi çözen yöntem bu oldu. Play Store'da bir uygulamanın sayfasına girip sağ üstteki üç noktaya dokunduğunuzda Otomatik güncelleme kutucuğu görünüyor. Ben şu ayrımı yapıyorum:
- Açık bırakıyorum: Tarayıcı, WhatsApp, e-posta, banka uygulamaları, Google servisleri.
- Kapatıyorum: Oyunlar, video düzenleme uygulamaları, nadiren açtığım devasa uygulamalar.
Böylece güvenlik açısından kritik olanlar hep güncel kalıyor, dosya boyutu şişkin olanları ise ben canım istediğinde, evde Wi-Fi'ye bağlıyken elle güncelliyorum.
Wi-Fi'nin de sınırsız olmadığı durumlar
"Wi-Fi'de güncelle" dediğinizde telefon her Wi-Fi'yi bedava sanıyor. Oysa telefonunuzun hotspot'una bağlı bir tablet ya da kotalı bir ofis ağı varsa fatura yine size çıkıyor. Android'de bunun için güzel bir çözüm var: bağlandığınız ağı "tarifeli ağ" (ölçülü bağlantı) olarak işaretlemek.
Ayarlar → Ağ ve internet → İnternet bölümünden ağın dişli simgesine girip "Ağ kullanımı" ya da benzer bir başlık altından "Tarifeli olarak değerlendir" seçeneğini bulabilirsiniz. Bunu işaretlediğimde Play Store o ağı mobil veri gibi görüyor ve otomatik güncelleme yapmıyor. Hotspot paylaştığım tabletde bu ayarı açtıktan sonra veri tüketimim gözle görülür şekilde düştü.
Güncellemeler dışında veriyi kim yiyor?
Play Store'u dizginledikten sonra fark ettim ki tek suçlu o değildi. Kontrol etmeye değer birkaç yer:
- Ayarlar → Ağ ve internet → Mobil veri kullanımı: Uygulamaları tükettikleri veriye göre sıralar. Sürprizler çıkabiliyor.
- Video uygulamalarının kalite ayarları: YouTube'da mobil veride kaliteyi sınırlamak tek başına ciddi tasarruf sağlıyor.
- Bulut yedekleme: Fotoğraf yedeklemesi "sadece Wi-Fi" değilse her çektiğiniz video paketten gidiyor.
- Arka plan verisi: Nadiren kullandığınız uygulamalar için "Arka planda veri kullanımı"nı kapatmak işe yarıyor.
Sistem güncellemesi ile uygulama güncellemesi karışmasın
Sık gördüğüm bir karışıklık: insanlar Play Store ayarını kapatınca telefonun Android sürümünün de güncellenmeyeceğini sanıyor. İkisi tamamen ayrı yollardan yürüyor. Android sürüm güncellemeleri Ayarlar → Sistem → Yazılım güncelleme kısmından geliyor ve bunların çoğu zaten yalnızca Wi-Fi'de indiriliyor, çoğu zaman da onayınızı istiyor. Telefonunuzu güncellemekle ilgili ayrı bir rehberimiz var; o